uploads/TOPFOTKI3/-top_foto2_012.jpg
 
Historia powstania systemu CO2
( 27-03-2009 )
 

W trosce o rozwój ro┼Ťlin akwariowych. Historia powstania systemu CO2.

Wywiad z Takashi Amano.

 

Aby wyhodowa─ç pi─Ökne ro┼Ťliny akwariowe: Jaki typ ┼Ťrodowiska im odpowiada
i co sprawi ┼╝e b─Öd─ů ros┼éy zdrowe?
ADA jest zaanga┼╝owana w badania nad rozwojem ┼Ťrodowiska ro┼Ťlin akwariowych. System CO2 powsta┼é dzi─Öki szczerym ch─Öciom firmy ADA, stawiaj─ůcej sobie za cel upraw─Ö ro┼Ťlin akwariowych.
Ten artykuł to historia powstawania tego systemu.

 

AJ: Kiedy pierwszy raz zobaczy┼éem jak dozuje si─Ö CO2 do akwarium wyda┼éo mi si─Ö to nieco dziwne, jednak┼╝e dzi┼Ť ta koncepcja jest powszechnie realizowana.

TA: Owszem, ale wcze┼Ťniej nie dostrzegano konieczno┼Ťci stosowania CO2. Jak widzisz obj─Öto┼Ť─ç podawanego CO2 jest obecnie kontrolowana przez cz┼éowieka. Prawd─Ö mówi─ůc kiedy┼Ť by┼éa to czynno┼Ť─ç zautomatyzowana i zaawansowana, kontrolowana za pomoc─ů wska┼║nika PH z IC.

 

AJ: Doprawdy ? Jak to się odbywało ?

TA: Przy u┼╝yciu urz─ůdzenia kontroluj─ůcego st─Ö┼╝enie CO2, przez automatyczne okre┼Ťlenie poziomu PH specjalnym czujnikiem.
To by┼éo doskona┼ée urz─ůdzenie, daj─ůce mo┼╝liwo┼Ť─ç regulowania poziomu PH nawet o jedn─ů setn─ů (1/100) a by┼éo to ok. 15 lat temu. Wtedy nie by┼éo zbyt wielu tego typu urz─ůdze┼ä (w porównaniu do ilo┼Ťci akwariów ro┼Ťlinnych). W ka┼╝dym razie sprzedali┼Ťmy tylko pi─Ö─ç takich urz─ůdze┼ä, w tym dwa do Niemiec.

 

AJ: Tylko pięć ? Gdzie w Japonii zastosowano pozostałe trzy ?

TA: Och, jedno z nich mam w domu (┼Ťmiech). Patrz─ůc wstecz stwierdzam, ┼╝e by┼éa to naprawd─Ö ┼Ťwietna rzecz. Dawno temu prowadzi┼éem sklep w Niigata, mia┼éem wówczas 240 cm akwarium. Prezentowa┼éo si─Ö niezwykle efektownie.

 

AJ: Urz─ůdzenie musia┼éo mie─ç nie lada mo┼╝liwo┼Ťci, aby funkcjonowa─ç w tak ogromnym akwarium.
Ale teraz nie ma go w sprzeda┼╝y. Dlaczego ?

TA: Có┼╝, wydarzy┼é si─Ö do┼Ť─ç powa┼╝ny wypadek, wywo┼éany przez naprawd─Ö drobny b┼é─ůd. W akwarium, w którym u┼╝ywano tego urz─ůdzenia obni┼╝y┼é si─Ö poziom wody i sonda czujnika nie by┼éa zanurzona. Taki stan pozosta┼é niezauwa┼╝ony przez ca┼éa noc i CO2 wci─ů┼╝ by┼éo dozowane do akwarium.

 








 
PH jest dobr─ů wytyczn─ů je┼Ťli chodzi o prawid┼éowy poziom dozowania CO2 do akwarium.
  Je┼╝eli obj─Öto┼Ť─ç dostarczonego CO2 jest zbyt du┼╝a PH wody spada.
  Z kolei przy zbyt ma┼éej poda┼╝y PH ro┼Ťnie. Kiedy┼Ť poda┼╝ odbywa┼éa si─Ö za pomoc─ů ICpH controller.
  To by┼é ┼Ťwietny produkt, który wyczuwa┼é zmiany w poziomie PH nawet o 1/100.
  Jednak┼╝e dzi┼Ť to ju┼╝ przesz┼éo┼Ť─ç.


AJ: Wow. Podejrzewam, ┼╝e rano wszystkie ryby i ro┼Ťliny by┼éy martwe ?

TA: Niestety. By┼éem naprawd─Ö wstrz─ů┼Ťni─Öty. Taka b┼éahostka doprowadzi┼éa do katastrofy. Przekona┼éem si─Ö , ┼╝e koncepcja automatyzacji, cho─ç niezwykle wygodna, mo┼╝e by─ç równie┼╝ przera┼╝aj─ůca. To co si─Ö wtedy sta┼éo, kiedy kontrol─Ö nad ┼╝ywymi organizmami, przekaza┼éem maszynie, mo┼╝na uzna─ç za pró┼╝no┼Ť─ç cz┼éowieka. Niewa┼╝ne jak wygodne jest takie rozwi─ůzanie, istniej─ů pewne granice, których nie powinni┼Ťmy przekracza─ç.

 

AJ: My┼Ťl─Ö, ┼╝e mo┼╝na to stwierdzenie odnie┼Ť─ç nie tylko do kwestii podawania CO2 do akwarium,
ale i do innych sytuacji. Kiedy zdajemy si─Ö na urz─ůdzenia - technologie, musimy nie tylko pozna─ç
zasady dzia┼éania, ale i niebezpiecze┼ästwa jakie si─Ö z tym wi─ů┼╝─ů oraz stopie┼ä uzale┼╝nienia od technologii.

TA: Ta sytuacja naprawd─Ö wstrz─ůsn─Ö┼éa mn─ů. Zacz─ů┼éem si─Ö zastanawia─ç, czy wraz z post─Öpem, coraz wi─Öksz─ů automatyzacj─ů i wygod─ů, nie tracimy pewnej wra┼╝liwo┼Ťci. W ka┼╝dym razie ja zrezygnowa┼éem natychmiast z tego rozwi─ůzania.

Oczywi┼Ťcie nie chc─Ö pot─Öpia─ç osób, które nadal go u┼╝ywaj─ů. Jednak ja jako producent, doszed┼éem do wniosku, ┼╝e nie powinienem ju┼╝ produkowa─ç tego urz─ůdzenia a kiedy si─Ö na co┼Ť zdecyduj─Ö szybko wprowadzam to w czyn, wi─Öc natychmiast wycofa┼éem si─Ö z produkcji.

 

AJ: Rozumiem. To dlatego sprzedano tylko pi─Ö─ç takich urz─ůdze┼ä.
Jak zatem dostarczano CO2 do akwarium, zanim ma┼ée pojemniki sta┼éy si─Ö ogólnie dost─Öpne ?

TA: Testowa┼éem wiele rozwi─ůza┼ä. Przeprowadzi┼éem nawet próby z fermentacj─ů w butli w─Ödzonych ┼Ťledzi, które tak┼╝e wytwarzaj─ů CO2. Dodawa┼éem suchy lód do zbiornika. Nic nie dawa┼éo oczekiwanych rezultatów. Sprawdzaj─ůc i obserwuj─ůc ró┼╝ne procesy, zacz─ů┼éem przygl─ůda─ç si─Ö wodzie sodowej, która zamawia┼éem w pubie. Wzi─ů┼éem kilka butelek do domu i wla┼éem do mojego akwarium. Patrzy┼éem, obserwowa┼éem jak wreszcie wokó┼é ro┼Ťlin woda zaczyna si─Ö perli─ç.

 

AJ: Acha, ro┼Ťliny po prostu rozpocz─Ö┼éy proces fotosyntezy.

TA: By┼éem poruszony. Jak wiesz niegdy┼Ť kwestionowano znaczenie obecno┼Ťci CO2 w akwarium. Nie by┼éo dowodów na jego dzia┼éanie. Po tym do┼Ťwiadczeniu pokój b┼éyskawicznie zape┼éni┼é si─Ö pustymi butelkami po wodzie sodowej (┼Ťmiech). Wypróbowa┼éem t─Ö metod─Ö równie┼╝ na 180cm akwarium. Dodawa┼éem 4-5 butelek na dzie┼ä. Jako ┼╝e by┼éo to zbyt kosztowne przedsi─Öwzi─Öcie, z tej metody równie┼╝ zrezygnowa┼éem. Potem opracowa┼éem generator CO2.

 

AJ: Generator CO2 ? Có┼╝ to za urz─ůdzenie ?

TA: Je┼Ťli dodamy rozcie┼äczony kwas solny do szerokiej butli z kawa┼ékami marmuru, kwas rozk┼éada zawarty w nim w─Öglan wapnia i wytr─ůca si─Ö CO2. Wprowadzi┼éem to rozwi─ůzanie do produkcji i sprzedawa┼éo si─Ö ca┼ékiem dobrze. Ale zaprzesta┼éem jednak sprzeda┼╝y. W ko┼äcu handel kwasem solnym nie jest zbyt bezpieczny.

 

AJ: Wreszcie jednak wpad┼ée┼Ť na rozwi─ůzanie jakim jest butla z p┼éynnym CO2 prawda ?

TA: Pojemniki z p┼éynnym CO2 by┼éy u┼╝ywane do piwa , ale reduktory, które tam stosowano dla mnie by┼éy bezu┼╝yteczne. Postanowi┼éem wi─Öc opracowa─ç reduktor przeznaczony dla ro┼Ťlin akwariowych.

 

AJ: Rozumiem, czyli do tego czasu nie istniały reduktory odpowiednie do akwarium ?

TA: Dok┼éadnie. Pami─Ötam, ┼╝e ig┼éy wytwarza┼éem w ma┼éym warsztacie ze znajomym, z którym opracowywa┼éem urz─ůdzenie, cz─Ö┼Ťci produkowali┼Ťmy w tym warsztacie. Praktycznie reduktor wykonali┼Ťmy w┼éasnor─Öcznie. Do testów ci┼Ťnieniowych u┼╝ywali┼Ťmy tlenu. Strach pomy┼Ťle─ç. To by┼éo jak samobójstwo (┼Ťmiech)

 

AJ: Czyli gdyby co┼Ť p─Ök┼éo nie mieli┼Ťcie ┼╝adnej ochrony ? (┼Ťmiech)

TA: Owszem. Najwi─Ökszy problem stanowi┼éy ig┼éy. To s─ů ig┼éy które przebijaj─ů kapsel butli. Wykonali┼Ťmy je zmieniaj─ůc kat wyci─Öcia ig┼éy. Z ustawionych nieco pod k─ůtem wydobywa┼é si─Ö dwutlenek w─Ögla. R─Öce przemarz┼éy mi nie raz. To by┼éo naprawd─Ö paskudne uczucie. Prawie rok zaj─Ö┼éo nam opracowanie tej ig┼éy. Po wielu próbach i poprawkach wreszcie udoskonalili┼Ťmy ig┼é─Ö, która na pewno nie dopu┼Ťci do wyciekania CO2... i to wszystko w ma┼éym warsztacie !

 

AJ: Tak więc było to rękodzieło. Czy to był TA/Ver.1 ?
Jaki by┼é odzew, kiedy ju┼╝ opracowali┼Ťcie system ?

TA: Có┼╝ na pocz─ůtku produkt praktycznie si─Ö nie sprzedawa┼é. Czu┼éem si─Ö jak pocz─ůtkuj─ůcy, nowicjusz (┼Ťmiech) ale stopniowo sprzeda┼╝ zacz─Ö┼éa si─Ö rozkr─Öca─ç, tak ┼╝e nie byli┼Ťmy ju┼╝ w stanie zaspokoi─ç zapotrzebowania, zdaj─ůc si─Ö tylko na prace w┼éasnych r─ůk. Uda┼éo nam si─Ö pozyska─ç Nippon Tansan Gas Company jako producenta. Tam nast─ůpi┼é dalszy rozwój, a┼╝ do obecnie projektowanych ruchomych igie┼é p┼éywaj─ůcych. Ale wszystko zacz─Ö┼éo si─Ö od r─Öcznie dopieszczanego produktu.

 

AJ: Rozumiem ┼╝e nast─Öpowa┼é dalszy rozwój a┼╝ do nowego typu reduktora, z mo┼╝liwo┼Ťci─ů kontroli ci┼Ťnienia, co daje mo┼╝liwo┼Ť─ç dowolnych po┼é─ůcze┼ä z regulatorem ? To naprawd─Ö zaawansowane w dzia┼éaniu rozwi─ůzanie.

TA: Tak. Gdybym nie mia┼é mo┼╝liwo┼Ťci regulowania ci┼Ťnienia, takie rozwi─ůzania nie znajdowa┼éyby zastosowania. Je┼Ťli poda┼╝ nie zatrzymuje si─Ö automatycznie po przekroczeniu zalecanego ci┼Ťnienia, nale┼╝y ustala─ç dzienn─ů wielko┼Ť─ç dozowania. Poniewa┼╝ CO2 zaspokaja najdrobniejsze potrzeby ro┼Ťlin, codzienna regulacja wymaga sporo pracy. Mo┼╝liwo┼Ť─ç kontroli ci┼Ťnienia ma ogromne znaczenie.

 

AJ: Rozumiem. Dzieje si─Ö tak poniewa┼╝ urz─ůdzenie które dawkuje CO2 dzia┼éa po prostu na zasadzie otwarcia i zamkni─Öcia zaworu, prawda ? Mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e regulator ci┼Ťnienia umo┼╝liwia rozwój systemu dzi─Öki jego skokom.

TA: Dla przyk┼éadu - timer , który jedynie wy┼é─ůcza ┼Ťwiat┼éo i zatrzymuje dostaw─Ö CO2 by┼éby bezu┼╝yteczny. Kiedy zatrzyma si─Ö dozowanie CO2, musi istnie─ç mo┼╝liwo┼Ť─ç za┼é─ůczenia si─Ö w nocy napowietrzania. Napowietrzanie ma szczególnie du┼╝e znaczenie dla mikroorganizmów. Dostarczanie CO2 wywo┼éuje fotosyntez─Ö ro┼Ťlin akwariowych i generowanie tlenu w zbiorniku. Nast─Öpnie dodaje si─Ö p┼éynny nawóz... Zasadniczo w akwarium wszystko si─Ö ze sob─ů jako┼Ť wi─ů┼╝e a mikroorganizmy odgrywaj─ů tu bardzo wa┼╝n─ů rol─Ö.

 

AJ: Innymi s┼éowy brak napowietrzania jest szkodliwy dla mikroorganizmów w filtrach oraz pod┼éo┼╝u.

TA: Kiedy mikroorganizmy ulegaj─ů zniszczeniu, warunki wewn─ůtrz akwarium mog─ů gwa┼étownie si─Ö pogorszy─ç. Mikroorganizmy zamieszkuj─ů przeró┼╝ne miejsca w akwarium, na przyk┼éad pod┼éo┼╝e, kawa┼éki drewna, korzenie ro┼Ťlin akwariowych w pod┼éo┼╝u. S─ů wsz─Ödzie i ┼╝ywi─ů si─Ö substancjami organicznymi, które tam si─Ö znajduj─ů. Znikni─Öcie mikroorganizmów spowoduje gromadzenie si─Ö tych substancji. Filtry oczyszczaj─ůce wod─Ö tak┼╝e korzystaj─ů z dzia┼éania bakterii filtruj─ůcych. Wi─Ökszo┼Ť─ç ludzi nawet nie wie jak wielkie jest znaczenie nocnego napowietrzania gdy┼╝ w ci─ůgu dnia tlen jest dostarczany dzi─Öki fotosyntezie ro┼Ťlin akwariowych.

 

AJ: Rozumiem. NA Control Timer dla ADA CO2 System zosta┼é opracowany nie tylko z my┼Ťl─ů o kontroli poda┼╝y CO2, ale tak┼╝e dla utrzymania w dobrej kondycji ┼Ťrodowiska wewn─ůtrz akwarium.

TA: Wierz─Ö w to, ┼╝e ludzie którzy interesuj─ů si─Ö akwarystyk─ů s─ů ┼╝ywo zainteresowani znaczeniem, jakie dla równowagi ekosystemu ma poda┼╝ CO2. Globalne ocieplenie sta┼éo si─Ö problemem i wiele mówi si─Ö o redukcji emisji CO2, ale najpierw nale┼╝y zaprzesta─ç wyniszczaj─ůcych ┼Ťrodowisko dzia┼éa┼ä, takich jak wycinanie drzew. Ro┼Ťliny s─ů w stanie zaabsorbowa─ç wi─Öksz─ů ilo┼Ť─ç CO2 ni┼╝ przypuszczamy. Przechwytywanie dwutlenku w─Ögla przez ro┼Ťliny to oczyszczaj─ůcy efekt ich dzia┼éania. Wszystkie te sprawy s─ů ze sob─ů wzajemnie powi─ůzane.

 

AJ: To oznacza ┼╝e CO2 System zapewnia zarówno poda┼╝ CO2 dla ro┼Ťlin akwariowych jak i równowag─Ö ┼Ťrodowiska wewn─ůtrz akwarium.

 

ADA CO2 System ewoluowa┼é szybko wraz z rozwojem reduktora. Zastosowanie zbiornika z p┼éynnym CO2 da┼éo mo┼╝liwo┼Ť─ç kontroli ci┼Ťnienia, dok┼éadnej regulacji i wprowadzenia ruchomej ig┼éy. To pozwala nam cieszy─ç si─Ö akwariami pe┼énymi ro┼Ťlin du┼╝o ┼éatwiej ni┼╝ dotychczas. A wszystko zacz─Ö┼éo si─Ö w ma┼éym warsztacie od r─Öcznie wykonanego urz─ůdzenia.

 

 

Tłumaczyła Basia Janik. ( Dziękujemy za pomoc ! )